Diğer

Uzman Görüşü, Bilimsel Mütalaa Nedir?

Yakup Zorkun

Uzman Görüşü, Bilimsel Mütalaa Nedir?

“Uzman Görüşü” açılmış bir dava veya hukuki uyuşmazlıkta, özel ve teknik bilgiye ihtiyaç duyulan hallerde alanında uzman kişilere hazırlatılarak dava dosyasına sunulan bilimsel bir rapordur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’na göre “Uzman Görüşü” adli makamlarca delil olarak kabul edilmektedir.

6100 sayılı HMK’nın 293. maddesi; “Taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler.” hükmü yer almakta ve aynı zamanda da 5271 sayılı CMK’nın 67/6. Maddesi ise; “Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafi veya kanuni temsilci, yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler.” hükmü amirince taraflar, alanında uzman bilirkişilerden uzman görüşü, bilimsel mütalaa alabilir ve tarafı olduğu davaya bu raporu sunabilmektedir.

Kanun bu hükmüne göre tarafların, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlarda ve hukuki sorunlar ile ilgili olarak her zaman Uzman Görüşü’ne başvurulabileceği kabul edilmiştir. Uzman görüşünün bilirkişi raporundan önce bilirkişinin değerlendirmesine sunulmak üzere veya bilirkişi raporundan sonra, bilirkişi raporundaki hata ve çelişkileri ortaya koymak amacıyla alınması da mümkündür.

Mahkemenin görevlendirmiş olduğu bilirkişi raporu ile tarafların kendi seçecekleri bir uzmandan alacakları uzman mütalaası arasında hiçbir fark bulunmamaktadır. Taraflardan birisi görülmekte olan davasında  “kendi özel bilirkişisi” olarak Uzman Görüşü’ne başvurabilir.  

Uzman Görüşüne Ne Zaman Başvurulur?

Hem HMK hem de CMK’ya göre uzman görüşü alabilmek için taraflara süre verilemez ve yargılama ertelenemez. Yargılamanın her aşamasında Uzman Görüşü alınarak mahkemeye delil olarak sunulabilir. Hukuk büroları, avukatlar,  davacılar, davalılar ve resmi veya özel kurumlar dava açılmadan önce veya dava açıldıktan sonra, hatta davada bilirkişi raporu alındıktan sonra bile Uzman Görüşü alarak dava dosyasına delil olarak sunabilirler.

Uzman Görüşü Neden Önemlidir?

Uzman Görüşü, Bilimsel Mütalaa, hukuksal sorunların çözümünde hâkime yardımcı olan ve yol gösteren takdiri delil olarak kabul edilmektedir. Uzman görüşünün bilirkişi raporundan önce bilirkişinin değerlendirmesine sunulmak üzere veya bilirkişi raporundan sonra, bilirkişi raporundaki hata ve çelişkileri ortaya koymak amacıyla alınması da mümkündür.

Mahkeme tarafından dosyanın bilirkişiye gönderilmesi halinde, dosyaya sunulan Uzman Görüşü, Bilimsel Mütalaa, bilirkişinin kanaatinin oluşmasında ve bilirkişinin hazırladığı raporun hazırlanmasındaki etkisi yadsınamayacak derecede önemlidir. Yine dava açmadan önce alınacak bilirkişi raporu (Uzman Görüşü) davanın temel dayanağını oluşturmakta ve ileri sürülen iddiaların delil ile desteklenmesini sağlamaktadır.  

Uzman Görüşü, Bilimsel Mütalaa Raporu’nun bilirkişi raporuyla çelişmesi halinde hâkim tarafından bu çelişkinin giderilmesi gerekmektedir. Aksi halde hâkimin verdiği karar bir üst mahkeme tarafından bozulmakta ve dava dosyası, davaya bakan mahkemeye gönderilerek hâkimin verdiği kararı gözden geçirmesi ve hukuka uygun karar vermesi istenilmektedir. Bu yönüyle aleyhe verilen veya yanlış yorumlanan bilirkişi raporuna karşı alının Uzman Görüşü, raporu alan tarafın elini güçlendirmektedir.

Membership Agreement

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer ut dui sed justo pharetra dignissim a quis diam. Proin placerat enim vel diam ultrices rutrum. Donec mollis nulla tristique velit pellentesque eleifend. In posuere posuere iaculis. Sed orci arcu, accumsan at semper in, bibendum ac erat. Donec dignissim at eros vulputate lacinia. Vivamus vitae nunc tincidunt, fermentum mi quis, dignissim magna. Etiam et dolor ac lorem accumsan ultricies. Cras fringilla justo velit, sed dapibus purus sollicitudin aliquet. In consectetur mauris sed mi mollis, iaculis eleifend dolor ornare. Donec sit amet egestas risus. Pellentesque suscipit ex lectus, nec semper quam interdum sed.

Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Quisque ex turpis, semper vitae ex non, scelerisque tincidunt diam. Vivamus eu sollicitudin massa, in suscipit tortor. Suspendisse nisl mi, ultricies eu sagittis quis, tincidunt sed turpis. Cras dapibus mauris non nisi dignissim pulvinar. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Pellentesque condimentum odio nec posuere pulvinar. Praesent iaculis massa id turpis tempor varius. Nullam viverra turpis urna, at finibus libero tempor viverra. Aliquam ac maximus ipsum, at efficitur ipsum. Praesent ullamcorper urna ut massa scelerisque, vel lacinia enim pretium. Nunc faucibus sit amet sem ut mattis. Pellentesque mattis urna at ornare porta. Duis placerat orci id vestibulum scelerisque. Nam eget quam lacinia, venenatis eros eu, tempor eros. Morbi volutpat nisi et venenatis vehicula.

Cras fermentum imperdiet porttitor. Sed tincidunt erat erat, eu euismod odio pulvinar et. Ut at laoreet lorem. Sed ex urna, placerat sed urna non, tempus blandit quam. Quisque eget est auctor, mollis magna non, fringilla est. Aliquam erat volutpat. Vivamus porttitor arcu orci, a consequat lorem imperdiet ac. Curabitur bibendum ac nibh vitae viverra.

Vestibulum et urna ac dolor interdum tristique. Donec eget nulla non justo porta sodales non ac orci. Morbi semper est in elit sagittis, suscipit malesuada sapien cursus. Nam sapien magna, facilisis eget placerat in, finibus vehicula nibh. Sed lacinia odio sit amet enim consequat suscipit. Aenean lacus ipsum, sodales eu magna id, venenatis varius dolor. Nam varius nisi eu mauris ultrices pharetra. Donec condimentum eros odio, a imperdiet nunc dignissim non. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec varius lacus ut dui feugiat, sed porttitor libero dignissim.

Sed tellus velit, euismod eu dictum id, euismod at lectus. Morbi fringilla metus id fermentum blandit. Donec lacus metus, venenatis ut leo eget, dictum egestas sapien. In quis dui lorem. Sed viverra eu odio vitae finibus. Vivamus vel nibh pretium, varius ligula eget, tempus diam. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Morbi dictum risus nisi, nec varius odio facilisis sed. Nulla efficitur enim id semper imperdiet. Mauris vitae elit non risus sagittis maximus eu nec enim. Quisque vestibulum, sapien eu congue malesuada, mauris nisi luctus eros, aliquam placerat turpis neque in erat. Vestibulum sodales dolor et leo eleifend, dignissim mollis erat rutrum.

Terms of Use

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer ut dui sed justo pharetra dignissim a quis diam. Proin placerat enim vel diam ultrices rutrum. Donec mollis nulla tristique velit pellentesque eleifend. In posuere posuere iaculis. Sed orci arcu, accumsan at semper in, bibendum ac erat. Donec dignissim at eros vulputate lacinia. Vivamus vitae nunc tincidunt, fermentum mi quis, dignissim magna. Etiam et dolor ac lorem accumsan ultricies. Cras fringilla justo velit, sed dapibus purus sollicitudin aliquet. In consectetur mauris sed mi mollis, iaculis eleifend dolor ornare. Donec sit amet egestas risus. Pellentesque suscipit ex lectus, nec semper quam interdum sed.

Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Quisque ex turpis, semper vitae ex non, scelerisque tincidunt diam. Vivamus eu sollicitudin massa, in suscipit tortor. Suspendisse nisl mi, ultricies eu sagittis quis, tincidunt sed turpis. Cras dapibus mauris non nisi dignissim pulvinar. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Pellentesque condimentum odio nec posuere pulvinar. Praesent iaculis massa id turpis tempor varius. Nullam viverra turpis urna, at finibus libero tempor viverra. Aliquam ac maximus ipsum, at efficitur ipsum. Praesent ullamcorper urna ut massa scelerisque, vel lacinia enim pretium. Nunc faucibus sit amet sem ut mattis. Pellentesque mattis urna at ornare porta. Duis placerat orci id vestibulum scelerisque. Nam eget quam lacinia, venenatis eros eu, tempor eros. Morbi volutpat nisi et venenatis vehicula.

Cras fermentum imperdiet porttitor. Sed tincidunt erat erat, eu euismod odio pulvinar et. Ut at laoreet lorem. Sed ex urna, placerat sed urna non, tempus blandit quam. Quisque eget est auctor, mollis magna non, fringilla est. Aliquam erat volutpat. Vivamus porttitor arcu orci, a consequat lorem imperdiet ac. Curabitur bibendum ac nibh vitae viverra.

Vestibulum et urna ac dolor interdum tristique. Donec eget nulla non justo porta sodales non ac orci. Morbi semper est in elit sagittis, suscipit malesuada sapien cursus. Nam sapien magna, facilisis eget placerat in, finibus vehicula nibh. Sed lacinia odio sit amet enim consequat suscipit. Aenean lacus ipsum, sodales eu magna id, venenatis varius dolor. Nam varius nisi eu mauris ultrices pharetra. Donec condimentum eros odio, a imperdiet nunc dignissim non. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec varius lacus ut dui feugiat, sed porttitor libero dignissim.

Sed tellus velit, euismod eu dictum id, euismod at lectus. Morbi fringilla metus id fermentum blandit. Donec lacus metus, venenatis ut leo eget, dictum egestas sapien. In quis dui lorem. Sed viverra eu odio vitae finibus. Vivamus vel nibh pretium, varius ligula eget, tempus diam. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Morbi dictum risus nisi, nec varius odio facilisis sed. Nulla efficitur enim id semper imperdiet. Mauris vitae elit non risus sagittis maximus eu nec enim. Quisque vestibulum, sapien eu congue malesuada, mauris nisi luctus eros, aliquam placerat turpis neque in erat. Vestibulum sodales dolor et leo eleifend, dignissim mollis erat rutrum.